72 godziny - pigułka wiedzy

Jak przygotować mieszkanie na 72 godziny bez prądu i wody?

Awaria prądu, przerwa w dostawie wody, silna wichura, lokalne podtopienie albo inna sytuacja kryzysowa nie zawsze oznacza konieczność ewakuacji. Czasem najbezpieczniej jest zostać w domu i przetrwać pierwsze godziny we własnym mieszkaniu. Warto więc przygotować się tak, aby przez minimum 72 godziny, czyli trzy doby, poradzić sobie bez podstawowych usług: prądu, bieżącej wody, ogrzewania, internetu czy możliwości zrobienia zakupów.

Dobre przygotowanie nie wymaga specjalistycznego sprzętu. Najważniejsze są: woda, jedzenie, światło, możliwość uzyskania informacji, podstawowe leki, dokumenty oraz plan działania dla domowników.

Dlaczego akurat 72 godziny?

Pierwsze trzy doby po wystąpieniu awarii lub kryzysu są często najtrudniejsze. Służby w tym czasie usuwają skutki zdarzenia, udrażniają drogi, zabezpieczają infrastrukturę i pomagają osobom najbardziej potrzebującym. Jeżeli Twoje mieszkanie jest przygotowane, nie musisz od razu szukać pomocy w podstawowych sprawach. Dajesz sobie i bliskim większe poczucie bezpieczeństwa, a służbom — czas na działanie tam, gdzie sytuacja jest najpoważniejsza.

1. Woda — najważniejszy zapas w mieszkaniu

Bez jedzenia można wytrzymać dłużej, ale bez wody bardzo szybko pojawia się problem. Przygotuj zapas wody pitnej dla wszystkich domowników.

Przyjmij minimum:

3 litry wody dziennie na osobę — do picia i podstawowego przygotowania posiłków.

Dla jednej osoby na 72 godziny oznacza to co najmniej 9 litrów wody. Dla czteroosobowej rodziny — minimum 36 litrów. Warto mieć trochę więcej, zwłaszcza jeśli w domu są dzieci, seniorzy, osoby chore albo zwierzęta.

Wodę najlepiej przechowywać w fabrycznie zamkniętych butelkach lub większych baniakach. Sprawdzaj datę przydatności i co jakiś czas wymieniaj zapas. Dodatkowo można przygotować wodę techniczną, np. do spłukiwania toalety lub podstawowego mycia. Może być przechowywana w czystych kanistrach, wiaderkach z pokrywką albo butelkach po wodzie.

Jeżeli pojawi się komunikat o planowanej przerwie w dostawie wody, napełnij wannę, miski, garnki i czajniki. Taka woda przyda się do celów sanitarnych.

2. Jedzenie — proste, trwałe i bez gotowania

Zapas żywności powinien być taki, aby można było z niego skorzystać nawet wtedy, gdy nie działa lodówka, kuchenka elektryczna ani mikrofalówka.

W mieszkaniu warto mieć produkty, które:

są trwałe, nie wymagają chłodzenia, można je szybko przygotować, są znane domownikom i nie powodują problemów zdrowotnych.

Dobrym wyborem są konserwy, gotowe dania w słoikach, pieczywo chrupkie, suchary, batony zbożowe, orzechy, suszone owoce, płatki, kaszki, mleko UHT, żywność dla dzieci, kawa i herbata, jeśli są ważne dla codziennego funkcjonowania. Pamiętaj też o karmie dla zwierząt.

Jeśli masz kuchenkę turystyczną, używaj jej wyłącznie zgodnie z instrukcją i nigdy w sposób, który może spowodować pożar lub zatrucie. Nie używaj grilla, palnika ani urządzeń spalinowych w zamkniętym pomieszczeniu.

3. Światło — latarki zamiast świeczek

Brak prądu po zmroku szybko dezorganizuje życie w mieszkaniu. Przygotuj kilka źródeł światła i trzymaj je w miejscach znanych wszystkim domownikom.

Najlepiej sprawdzają się:

latarki na baterie, latarki czołowe, lampki bateryjne, zapas baterii, małe lampki LED ładowane przez USB.

Świeczki traktuj jako rozwiązanie awaryjne, nie podstawowe. Zwiększają ryzyko pożaru, szczególnie gdy w domu są dzieci, zwierzęta lub osoby starsze. Jeśli już ich używasz, stawiaj je z dala od firan, papieru, mebli i nigdy nie zostawiaj bez nadzoru.

4. Informacja — radio i sprawdzanie komunikatów

W czasie awarii internetu lub sieci komórkowej telefon może nie wystarczyć. Dlatego warto mieć w domu radio na baterie albo radio z możliwością ładowania korbką lub przez panel solarny. To jedno z najprostszych urządzeń, które pozwala odbierać komunikaty nawet wtedy, gdy nie działają zwykłe kanały informacji.

Ustal wcześniej, skąd czerpiesz oficjalne informacje. W sytuacji kryzysowej korzystaj z komunikatów miasta, służb, Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, policji, straży pożarnej i innych oficjalnych źródeł. Nie przekazuj dalej niesprawdzonych wiadomości z mediów społecznościowych.

Dobrym pomysłem jest zapisanie ważnych numerów telefonów na kartce, nie tylko w telefonie. W sytuacji rozładowanej baterii lub awarii urządzenia papierowa lista może okazać się bardzo potrzebna.

5. Powerbanki i telefon — energia na najważniejsze sprawy

Telefon w czasie kryzysu służy do kontaktu, odbierania komunikatów, sprawdzania informacji i wezwania pomocy. Dlatego warto zadbać o możliwość jego ładowania.

W mieszkaniu przygotuj:
naładowany powerbank, ładowarki do telefonów, kabel pasujący do każdego domowego urządzenia, ładowarkę samochodową, jeśli masz samochód.
Powerbanki warto doładowywać regularnie, np. raz w miesiącu. W czasie awarii ogranicz korzystanie z telefonu. Zmniejsz jasność ekranu, wyłącz niepotrzebne aplikacje, korzystaj z trybu oszczędzania energii. Nie marnuj baterii na przeglądanie niesprawdzonych informacji.

6. Leki i apteczka — nie zostawiaj tego na ostatnią chwilę

Jeżeli ktoś w domu przyjmuje leki na stałe, zadbaj o zapas na kilka dni. Nie chodzi o gromadzenie dużych ilości, ale o to, aby jednodniowa przerwa w możliwości wyjścia do apteki nie była zagrożeniem.

W domowej apteczce powinny znaleźć się m.in.:

środki opatrunkowe, plastry, bandaże, środek do dezynfekcji, rękawiczki jednorazowe, leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe, termometr, środki przeciwbiegunkowe, leki przyjmowane na stałe, kopia zaleceń lekarskich lub lista leków.

Przechowuj leki zgodnie z zaleceniami producenta. Regularnie sprawdzaj terminy ważności. Jeżeli leki wymagają przechowywania w lodówce, porozmawiaj wcześniej z lekarzem lub farmaceutą, jak postępować w przypadku dłuższej przerwy w dostawie prądu.

7. Dokumenty i ważne dane

W sytuacji kryzysowej możesz potrzebować dokumentów szybciej, niż się spodziewasz. Przygotuj je tak, aby były łatwo dostępne.

W jednym miejscu warto trzymać:
dowody osobiste lub paszporty, dokumenty dzieci, dokumentację medyczną, listę leków, numery telefonów do bliskich, informacje o ubezpieczeniu, kopie najważniejszych dokumentów, gotówkę w niewielkich nominałach.

Nie trzeba trzymać wszystkiego w widocznym miejscu. Ważne, aby domownicy wiedzieli, gdzie znajdują się dokumenty i co należy zabrać, gdyby trzeba było szybko opuścić mieszkanie.

8. Higiena bez bieżącej wody

Brak wody to nie tylko problem z piciem. To także toaleta, mycie rąk, sprzątanie i podstawowa higiena. Przygotuj rzeczy, które pomogą ograniczyć dyskomfort i ryzyko sanitarne.

Przydatne będą:

chusteczki nawilżane, żel do dezynfekcji rąk, papier toaletowy, worki na śmieci, ręczniki papierowe, podpaski lub inne środki higieniczne, pieluchy, jeżeli są potrzebne, rękawiczki jednorazowe.

Warto mieć mocne worki na odpady i taśmę klejącą. Pomogą utrzymać porządek, zabezpieczyć śmieci albo oddzielić rzeczy zabrudzone.

9. Ciepło i bezpieczeństwo w mieszkaniu

Jeżeli awaria zdarzy się zimą, szybko pojawia się problem wychłodzenia mieszkania. Przygotuj koce, śpiwory, ciepłą odzież i skarpety. Lepiej ogrzewać jedną wybraną część mieszkania niż całe lokum. Zamknij drzwi do nieużywanych pomieszczeń, zasłoń okna, połóż dodatkowy koc przy drzwiach balkonowych lub wejściowych, jeśli czuć przeciąg.

Nigdy nie ogrzewaj mieszkania kuchenką gazową, grillem, kuchenką turystyczną ani urządzeniem spalinowym. Grozi to pożarem albo zatruciem tlenkiem węgla.

Jeśli masz czujnik dymu i czujnik czadu, regularnie sprawdzaj baterie. To małe urządzenia, które realnie ratują życie.

10. Plan domowników — kto co robi?

Samo posiadanie zapasów nie wystarczy. Wszyscy domownicy powinni wiedzieć, gdzie są najważniejsze rzeczy i jak zachować się podczas awarii.

Ustalcie:
gdzie leżą latarki, gdzie jest apteczka, gdzie są dokumenty, gdzie znajduje się główny zawór wody, gazu i bezpieczniki, z kim kontaktujecie się w razie problemu, kto pomaga dzieciom, seniorom lub osobom zależnym, gdzie spotykacie się, jeśli trzeba opuścić mieszkanie.

Warto też porozmawiać z sąsiadami, zwłaszcza jeśli w klatce mieszkają osoby starsze, chore lub samotne. W sytuacji awaryjnej proste pytanie „czy wszystko w porządku?” może mieć ogromne znaczenie.

Krótka checklista: mieszkanie gotowe na 72 godziny

Przygotuj w domu:

• wodę pitną — minimum 3 litry dziennie na osobę,
• dodatkową wodę techniczną,
• żywność niewymagającą lodówki i gotowania,
• latarki i zapas baterii,
• radio bateryjne,
• naładowane powerbanki,
• apteczkę i leki przyjmowane na stałe,
• dokumenty i listę ważnych numerów,
• środki higieniczne,
• worki na śmieci,
• gotówkę w niewielkich nominałach,
• ciepłe koce lub śpiwory,
• karmę i wodę dla zwierząt,
• plan kontaktu z bliskimi. 

Najważniejsze zasady

Nie czekaj z przygotowaniami do momentu, gdy pojawi się ostrzeżenie. Zapas wody, latarka, radio i apteczka to rzeczy, które przydają się nie tylko podczas dużych kryzysów, ale również przy zwykłej awarii w budynku.

Przygotowane mieszkanie nie oznacza paniki. Oznacza rozsądek, spokój i większą samodzielność w pierwszych godzinach trudnej sytuacji. Wystarczy zacząć od podstaw: wody, jedzenia, światła, informacji i leków. Potem można stopniowo uzupełniać domowy zestaw awaryjny.