Czym jest kwalifikacja wojskowa?

Kwalifikacja wojskowa jest przedsięwzięciem mającym na celu ustalenie zdolności obywateli Rzeczypospolitej Polskiej do pełnienia służby wojskowej. Organizowana jest przez jednostki samorządu terytorialnego, we współpracy z administracją rządową.

Dlaczego kwalifikacja wojskowa jest organizowana?

W 2009 roku zawieszony został obowiązek odbywania zasadniczej służby wojskowej. Konsekwencją tych zmian było zastąpienie dotychczasowego poboru do wojska kwalifikacją wojskową.

Czy kwalifikacja wojskowa skutkuje powołaniem do czynnej służby wojskowej?

Nie, zgłoszenie się do kwalifikacji, nie powoduje przymusowego powołania wojska. Zmianę wprowadzono w roku 2009.

Na czym polega kwalifikacja wojskowa?

Osoba wzywana do kwalifikacji wojskowej jest zobowiązana do stawienia się w miejscu i terminie wskazanym przez właściwy organ, gdzie:

  1. Zostanie sprawdzona jej tożsamość;
  2. Będzie poddana badaniu lekarskiemu i psychologicznemu;
  3. Okaże posiadaną dokumentację lekarską mającą wpływ na przyznanie kategorii zdrowia;
  4. Zostanie wpisana do ewidencji wojskowej, otrzyma zaświadczenie o stawieniu się do kwalifikacji wojskowej, uregulowanym stosunku do służby wojskowej, orzeczonej zdolności do służby wojskowej oraz uzyska informację o możliwości pełnienia służby wojskowej.
Co należy zabrać ze sobą na kwalifikację wojskową?

1)    Dokument tożsamości;
2)    Dokumenty stwierdzające poziom wykształcenia lub pobieranie nauki oraz posiadane kwalifikacje zawodowe;
3)    Potwierdzenie zgłoszenia się do rejestracji w przypadku wprowadzenia takiego obowiązku;
4)    Posiadaną dokumentację medyczną (dot. okresu jednego roku poprzedzającego stawienie się przed komisją lekarską).
 

W jaki sposób ustalana jest zdolności do służby wojskowej?

Ustalana jest przez powiatowe komisje lekarskie, które określają właściwą kategorię zdrowia, na podstawie przeprowadzonych badań oraz ewentualnej dokumentacji medycznej:

  1. „A” zdolny do służby wojskowej, a także do odbywania służby zastępczej;
  2. „B” czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej – jeżeli obecny stan zdrowia może ulec zmianie do dwóch lat, po tym czasie następuje ponowne badania i wydanie jednej z pozostałych kategorii zdrowia, tj. „A”, „D” bądź „E”;
  3. „D” niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej;
  4. „E” trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
Jakie skutki wywołują określone kategorie zdrowia?

Jeśli orzeczono kategorię „A” lub „D” zdolności do czynnej służby wojskowej – po 14 dniach od dnia otrzymania orzeczenia powiatowej komisji lekarskiej (kiedy orzeczenie to stanie się prawomocne), kwalifikowany (a) zostanie przeniesiony (a) do pasywnej rezerwy, co oznacza, że został uregulowany stosunek do służby wojskowej.

Z orzeczeniem kategorii zdolności „A”, ewentualne powołanie do służby wojskowej, w czasie pokoju, może nastąpić w trybie ochotniczym lub w związku z ćwiczeniami wojskowymi.

Orzeczenie kategorii „D” usprawnia do służby na niektórych stanowiskach przewidzianych dla terytorialnej służby wojskowej – w trybie w ochotniczym na własny wniosek.

Jeśli orzeczono kategorię zdolności „B” (czasowo niezdolny do pełnienia służby wojskowej kwalifikowany (a) nie zostanie przeniesiony (a) do pasywnej rezerwy, ale wezwany (a) na kolejną kwalifikację wojskową po upływie okresu niezdolności, w celu powtórnego przeprowadzenia badań i wydania aktualnego orzeczenia.

Osoba z orzeczoną kategorią zdolności „E” (trwale i całkowicie niezdolna do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny) – po uprawomocnieniu się orzeczenia zostanie skreślona z ewidencji wojskowej i nie będzie podlegała obowiązkowi służby wojskowej.

Kto podlega kwalifikacji wojskowej?

Zgodnie z obowiązującym prawem, kwalifikacja obejmuje:

  1. Mężczyzn kończących w danym roku kalendarzowym 19 lat życia;
  2. Mężczyzn, którzy nie stawili się do kwalifikacji – do ukończenia 60 roku życia;
  3. Osoby, które otrzymały orzeczenie o czasowej niezdolności do służby wojskowej;
  4. Kobiety posiadające kwalifikacje przydatne dla sił zbrojnych (głównie zawody medyczne), ale tylko te, które wskazali szefowie wojskowych centrów rekrutacji;
  5. Ochotników, którzy ukończyli 18 rok życia.
Czy osoby podlegające kwalifikacji wojskowej są informowane o konieczności stawienia się do niej?

Tak, o obowiązku tym informują:

  1. Wojewoda Zachodniopomorski – w formie obwieszczeń rozplakatowanych na obszarze miasta Szczecin;
  2. Prezydent miasta Szczecin – za pomocą imiennych wezwań, które powinna otrzymać każda osoba objęta tym obowiązkiem.

Brak imiennego wezwania od Prezydenta nie zwalnia z obowiązku stawienia się do kwalifikacji wojskowej.

Czy zgłoszenie się do kwalifikacji wojskowej jest obowiązkowe?

Tak, jest to obowiązek wynikający z ustawy o obronie Ojczyzny. Niezgłoszenie się, nawet mimo nie otrzymania wezwania, może skutkować nałożeniem grzywny bądź przymusowym doprowadzeniem przez policję.

Kto może udzielić dodatkowych informacji dotyczących kwalifikacji wojskowej?

W celu uzyskania szczegółowych informacji dotyczących kwalifikacji wojskowej lub w przypadku wątpliwości, należy kontaktować się z Wydziałem Zarządzania Kryzysowego i Ochrony Ludności Urzędu Miasta Szczecin – referatem sprawy obronnych.

Komu przysługuje zryczałtowana rekompensata za utracone zarobki za stawiennictwo do kwalifikacji wojskowej?

Pracownikom oraz osobom zatrudnionym na podstawie umowy cywilnoprawnej, którzy nie otrzymali wynagrodzenia za czas opuszczony w pracy z powodu wezwania do kwalifikacji wojskowej.

Jakie kwoty są wypłacane w ramach zryczałtowanej rekompensaty za utracone zarobki?

Rekompensata przysługuje za każdy dzień w wysokości 1/30 minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedniego, ustalanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Kto wypłaca zryczałtowaną rekompensatę za utracone zarobki?

Rekompensatę wypłaca Prezydent miasta Szczecin na wniosek osoby wzywanej.

Jakie dokumenty i gdzie należy złożyć, aby otrzymać zryczałtowaną rekompensatę za utracone zarobki?
  1. Wniosek osoby wezwanej do kwalifikacji wojskowej o wypłatę zryczałtowanej rekompensaty utraconych zarobków.
  2. Zaświadczenie od pracodawcy o nieobecności w pracy w czasie stawienia się do kwalifikacji wojskowej.

Wniosek i zaświadczenie składamy w Urzędzie Miasta Szczecin.

Problematykę kwalifikacji wojskowej normuje: Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248) dział VI, rozdział 1 i 2.